Πέμπτη 21 Μαΐου 2015
Κυριακή 17 Μαΐου 2015
Τρίτη 5 Μαΐου 2015
Δευτέρα 4 Μαΐου 2015
Οδυσσέας Ελύτης, [Άξιον Εστί]
Μόνος κυβέρνησα *
Μόνος αποίκησα *
Μόνος εκόλπωσα *
Επάνω στον αγρό *
Τάισα τα λουλούδια κίτρινο *
Επυροβόλησα την ερημιά *
Είπα: δε θα 'ναι η μαχαιριά *
Και είπα: δε θα 'ναι το Άδικο *
Το χέρι των σεισμών *
Το χέρι των έχτρων *
Μου, εφρένιασαν εχάλασαν *
Μία και δύο *
Προδόθηκα κι απόμεινα *
Πάρθηκα και πατήθηκα *
Το μήνυμα που σήκωνα *
Μόνος απέλπισα *
Μόνος εδάγκωσα *
Μόνος εκίνησα *
Ταξίδι σαν της σάλ *
Ήταν στη δύναμή μου η Νέμεση *
Να προχωρήσω με τον κορνιαχτό *
Είπα: με μόνο το σπαθί *
Και είπα: με μόνο το Άσπιλο *
Στο πείσμα των σεισμών *
Στο πείσμα των εχτρών *
Μου, ανάντισα κρατήθηκα *
Μία και δύο *
Θεμελίωσα τα σπίτια μου *
Πήρα και στεφανώθηκα *
Το στάρι που ευαγγέλισα *
|
τη θλίψη μου
τον εγκαταλειμμένο Μάιο
τις ευωδιές
με τις αλκυονίδες
βαυκάλισα τους λόφους
με κόκκινο!
βαθύτερη από την κραυγή
τιμιότερο απ' το αίμα!
το χέρι των λιμών
το χέρι των δικών
ερήμαξαν αφάνισαν
και τρεις φορές
στον κάμπο μόνος
σαν κάστρο μόνος
τ' άντεξα μόνος!
το θάνατο
μες στον Καιρό με δόντια πέτρινα
για το μακρύ
πιγγας μες στους αιθέρες!
το ατσάλι κι η ατιμία
και τ' άρματα
του κρύου νερού θα παραβγώ
τον νου μου θα χτυπήσω!
στο πείσμα των λιμών
στο πείσμα των δικών
ψυχώθηκα κραταιώθηκα
και τρεις φορές
στη μνήμη μόνος
την άλω μόνος
το 'δρεψα μόνος!
|
Δευτέρα 6 Απριλίου 2015
Δευτέρα 23 Μαρτίου 2015
Σάββατο 21 Μαρτίου 2015
Τάσος Λειβαδίτης, Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν΄αγωνίζεσαι για την ειρήνη και
για το δίκαιο.
Θα βγείς στους δρόμους, θα φωνάξεις, τα χείλια σου θα
ματώσουν απ΄τις φωνές
το πρόσωπό σου θα ματώσει από τις σφαίρες – μα ούτε βήμα πίσω.
Κάθε κραυγή σου μια πετριά στα τζάμια των πολεμοκάπηλων
Κάθε χειρονομία σου σα να γκρεμίζει την αδικία.
Και πρόσεξε: μη ξεχαστείς ούτε στιγμή.
Έτσι λίγο να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια
αφήνεις χιλιάδες παιδιά να κομματιάζονται την ώρα που παίζουν ανύποπτα στις
πολιτείες
μια στιγμή αν κοιτάξεις το ηλιοβασίλεμα
αύριο οι άνθρωποι θα χάνουνται στη νύχτα του πολέμου
έτσι και σταματήσεις μια στιγμή να ονειρευτείς
εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα θα γίνουν στάχτη κάτω από τις οβίδες.
Δεν έχεις καιρό
δεν έχεις καιρό για τον εαυτό σου
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.
δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν΄αγωνίζεσαι για την ειρήνη και
για το δίκαιο.
Θα βγείς στους δρόμους, θα φωνάξεις, τα χείλια σου θα
ματώσουν απ΄τις φωνές
το πρόσωπό σου θα ματώσει από τις σφαίρες – μα ούτε βήμα πίσω.
Κάθε κραυγή σου μια πετριά στα τζάμια των πολεμοκάπηλων
Κάθε χειρονομία σου σα να γκρεμίζει την αδικία.
Και πρόσεξε: μη ξεχαστείς ούτε στιγμή.
Έτσι λίγο να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια
αφήνεις χιλιάδες παιδιά να κομματιάζονται την ώρα που παίζουν ανύποπτα στις
πολιτείες
μια στιγμή αν κοιτάξεις το ηλιοβασίλεμα
αύριο οι άνθρωποι θα χάνουνται στη νύχτα του πολέμου
έτσι και σταματήσεις μια στιγμή να ονειρευτείς
εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα θα γίνουν στάχτη κάτω από τις οβίδες.
Δεν έχεις καιρό
δεν έχεις καιρό για τον εαυτό σου
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
μπορεί να χρειαστεί ν΄αφήσεις τη μάνα σου, την αγαπημένη
ή το παιδί σου.
Δε θα διστάσεις.
Θ΄απαρνηθείς τη λάμπα σου και το ψωμί σου
Θ΄απαρνηθείς τη βραδινή ξεκούραση στο σπιτικό κατώφλι
για τον τραχύ δρόμο που πάει στο αύριο.
Μπροστά σε τίποτα δε θα δειλιάσεις κι ούτε θα φοβηθείς.
Το ξέρω, είναι όμορφο ν΄ακούς μια φυσαρμόνικα το βράδυ,
να κοιτάς έν΄ άστρο, να ονειρεύεσαι
είναι όμορφο σκυμένος πάνω απ΄το κόκκινο στόμα της αγάπης σου
Να την ακούς να σου λέει τα όνειρα της για το μέλλον.
Μα εσύ πρέπει να τ΄αποχαιρετήσεις όλ΄αυτά και να ξεκινήσεις
γιατί εσύ είσαι υπεύθυνος για όλες τις φυσαρμόνικες του κόσμου,
για όλα τ΄άστρα, για όλες τις λάμπες και
για όλα τα όνειρα
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.
μπορεί να χρειαστεί ν΄αφήσεις τη μάνα σου, την αγαπημένη
ή το παιδί σου.
Δε θα διστάσεις.
Θ΄απαρνηθείς τη λάμπα σου και το ψωμί σου
Θ΄απαρνηθείς τη βραδινή ξεκούραση στο σπιτικό κατώφλι
για τον τραχύ δρόμο που πάει στο αύριο.
Μπροστά σε τίποτα δε θα δειλιάσεις κι ούτε θα φοβηθείς.
Το ξέρω, είναι όμορφο ν΄ακούς μια φυσαρμόνικα το βράδυ,
να κοιτάς έν΄ άστρο, να ονειρεύεσαι
είναι όμορφο σκυμένος πάνω απ΄το κόκκινο στόμα της αγάπης σου
Να την ακούς να σου λέει τα όνειρα της για το μέλλον.
Μα εσύ πρέπει να τ΄αποχαιρετήσεις όλ΄αυτά και να ξεκινήσεις
γιατί εσύ είσαι υπεύθυνος για όλες τις φυσαρμόνικες του κόσμου,
για όλα τ΄άστρα, για όλες τις λάμπες και
για όλα τα όνειρα
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
μπορεί να χρειαστεί να σε κλείσουν φυλακή για είκοσι ή
και περισσότερα χρόνια
μα εσύ και μες στη φυλακή θα θυμάσαι πάντοτε την άνοιξη,
τη μάνα σου και τον κόσμο.
Εσύ και μες απ΄ το τετραγωνικό μέτρο του κελιού σου
θα συνεχίσεις τον δρόμο σου πάνω στη γη .
Κι΄ όταν μες στην απέραντη σιωπή, τη νύχτα
θα χτυπάς τον τοίχο του κελιού σου με το δάχτυλο
απ΄τ΄άλλο μέρος του τοίχου θα σου απαντάει η Ισπανία.
Εσύ, κι ας βλέπεις να περνάν τα χρόνια σου και ν΄ ασπρίζουν
τα μαλλιά σου
δε θα γερνάς.
Εσύ και μες στη φυλακή κάθε πρωί θα ξημερώνεσαι πιο νέος
Αφού όλο και νέοι αγώνες θ΄ αρχίζουνε στον κόσμο
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
μπορεί να χρειαστεί να σε κλείσουν φυλακή για είκοσι ή
και περισσότερα χρόνια
μα εσύ και μες στη φυλακή θα θυμάσαι πάντοτε την άνοιξη,
τη μάνα σου και τον κόσμο.
Εσύ και μες απ΄ το τετραγωνικό μέτρο του κελιού σου
θα συνεχίσεις τον δρόμο σου πάνω στη γη .
Κι΄ όταν μες στην απέραντη σιωπή, τη νύχτα
θα χτυπάς τον τοίχο του κελιού σου με το δάχτυλο
απ΄τ΄άλλο μέρος του τοίχου θα σου απαντάει η Ισπανία.
Εσύ, κι ας βλέπεις να περνάν τα χρόνια σου και ν΄ ασπρίζουν
τα μαλλιά σου
δε θα γερνάς.
Εσύ και μες στη φυλακή κάθε πρωί θα ξημερώνεσαι πιο νέος
Αφού όλο και νέοι αγώνες θ΄ αρχίζουνε στον κόσμο
αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος
θα πρέπει να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό.
Αποβραδίς στην απομόνωση θα γράψεις ένα μεγάλο τρυφερό
γράμμα στη μάνα σου
Θα γράψεις στον τοίχο την ημερομηνία, τ΄αρχικά του ονόματος σου και μια λέξη :
Ειρήνη
σα ναγραφες όλη την ιστορία της ζωής σου.
Να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό
να μπορείς να σταθείς μπροστά στα έξη ντουφέκια
σα να στεκόσουνα μπροστά σ΄ολάκαιρο το μέλλον.
Να μπορείς, απάνω απ΄την ομοβροντία που σε σκοτώνει
εσύ ν΄ακούς τα εκατομμύρια των απλών ανθρώπων που
τραγουδώντας πολεμάνε για την ειρήνη.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.
θα πρέπει να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό.
Αποβραδίς στην απομόνωση θα γράψεις ένα μεγάλο τρυφερό
γράμμα στη μάνα σου
Θα γράψεις στον τοίχο την ημερομηνία, τ΄αρχικά του ονόματος σου και μια λέξη :
Ειρήνη
σα ναγραφες όλη την ιστορία της ζωής σου.
Να μπορείς να πεθάνεις ένα οποιοδήποτε πρωινό
να μπορείς να σταθείς μπροστά στα έξη ντουφέκια
σα να στεκόσουνα μπροστά σ΄ολάκαιρο το μέλλον.
Να μπορείς, απάνω απ΄την ομοβροντία που σε σκοτώνει
εσύ ν΄ακούς τα εκατομμύρια των απλών ανθρώπων που
τραγουδώντας πολεμάνε για την ειρήνη.
Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.
Κυριακή 15 Μαρτίου 2015
Ράντγιαρντ Κίπλινγκ, Αν…
Αν να κρατάς καλά
μπορείς το λογικό σου,
όταν τριγύρω σου όλοι τα έχουνε χαμένα
και σε σε της ταραχής τους ρίχνουν την αιτία
Αν να εμπιστεύεσαι μπορείς τον ίδιο σου τον εαυτό
Όταν ο κόσμος ΔΕΝ σε πιστεύει.. πια.
κι αν μπορείς να του σχωρνάς αυτή τη δυσπιστία
Να περιμένεις αν μπορείς δίχως να χάνεις την υπομονή σου
Κι αν άλλοι σε συκοφαντούν, εσύ να μην καταδεχθείς ποτέ το ψέμα
Κι αν σε μισούν εσύ ποτέ σε μίσος ταπεινό να μην ξεπέσεις
Μα να μην κάνεις τον καλό ή τον πολύ σοφό στα λόγια
Αν να ονειρεύεσαι μπορείς χωρίς να γίνεις σκλάβος των ονείρων
Αν να στοχάζεσαι μπορείς δίχως να γίνει ο στοχασμός σκοπός σου
Αν ν' αντικρίζεις σου βαστά το θρίαμβο και τη συμφορά παρόμοια
Κι όμοια να φέρεσαι σ' αυτούς τους δύο τυραννικούς απατεώνες
Αν σου βαστά η ψυχή ν' ακούς όποιαν αλήθεια εσύ είχες ειπωμένη
παραλλαγμένη απ' τους κακούς για να' ναι για τους άμυαλους παγίδα
'Η συντριμμένα να θωρείς όσα σου έχουνε ρουφήξει τη ζωή σου
και πάλι να ξαναρχινάς να κτίζεις μ' εργαλεία που 'ναι φθαρμένα...
Αν όσ' απόχτησες μπορείς σ' ένα σωρό μαζί να τα μαζέψεις
και δίχως φόβο μονομιάς κορώνα ή γράμματα όλα να τα παίξεις και να τα χάσεις
Κι απ' αρχής ατράνταχτος να ξεκινήσεις πάλι
και να μη βγάλεις και μιλιά ποτέ γι αυτό τον ξαφνικό χαμό σου
Αν νεύρα και καρδιά μπορείς και σπλάχνα και μυαλό και όλα να τα σφίξεις
να δουλέψουν ξαναρχής κι ας είναι από πολύ καιρό σωσμένα
Και να κρατιέσαι πάντα ορθός όταν δεν σου' χει τίποτα απομείνει, παρά μονάχα η θέληση
κράζοντας σε αυτά "Βαστάτε"...
Αν με αρχοντάδες να γυρνάς μπορείς, δίχως απ' τους μικρούς να ξεμακρύνεις
Κι αν μήτε φίλοι, μήτε εχθροί μπορούνε πια ποτέ να σε πειράξουν
Όλο τον κόσμο να αγαπάς μα και ποτέ πάρα πολύ κανέναν
Κι αν του θυμού σου τις στιγμές που φαίνεται αδυσώπητη η ψυχή σου
μπορείς να αφήσεις να διαβούν την πρώτη ξαναβρίσκοντας γαλήνη
δική σου θα' ναι η Γη, μ΄όλα και μ΄ότι απάνω της κι αν έχει
Και κάτι ακόμα, πιο πολύ άνδρας αληθινός θα' σαι παιδί μου....
όταν τριγύρω σου όλοι τα έχουνε χαμένα
και σε σε της ταραχής τους ρίχνουν την αιτία
Αν να εμπιστεύεσαι μπορείς τον ίδιο σου τον εαυτό
Όταν ο κόσμος ΔΕΝ σε πιστεύει.. πια.
κι αν μπορείς να του σχωρνάς αυτή τη δυσπιστία
Να περιμένεις αν μπορείς δίχως να χάνεις την υπομονή σου
Κι αν άλλοι σε συκοφαντούν, εσύ να μην καταδεχθείς ποτέ το ψέμα
Κι αν σε μισούν εσύ ποτέ σε μίσος ταπεινό να μην ξεπέσεις
Μα να μην κάνεις τον καλό ή τον πολύ σοφό στα λόγια
Αν να ονειρεύεσαι μπορείς χωρίς να γίνεις σκλάβος των ονείρων
Αν να στοχάζεσαι μπορείς δίχως να γίνει ο στοχασμός σκοπός σου
Αν ν' αντικρίζεις σου βαστά το θρίαμβο και τη συμφορά παρόμοια
Κι όμοια να φέρεσαι σ' αυτούς τους δύο τυραννικούς απατεώνες
Αν σου βαστά η ψυχή ν' ακούς όποιαν αλήθεια εσύ είχες ειπωμένη
παραλλαγμένη απ' τους κακούς για να' ναι για τους άμυαλους παγίδα
'Η συντριμμένα να θωρείς όσα σου έχουνε ρουφήξει τη ζωή σου
και πάλι να ξαναρχινάς να κτίζεις μ' εργαλεία που 'ναι φθαρμένα...
Αν όσ' απόχτησες μπορείς σ' ένα σωρό μαζί να τα μαζέψεις
και δίχως φόβο μονομιάς κορώνα ή γράμματα όλα να τα παίξεις και να τα χάσεις
Κι απ' αρχής ατράνταχτος να ξεκινήσεις πάλι
και να μη βγάλεις και μιλιά ποτέ γι αυτό τον ξαφνικό χαμό σου
Αν νεύρα και καρδιά μπορείς και σπλάχνα και μυαλό και όλα να τα σφίξεις
να δουλέψουν ξαναρχής κι ας είναι από πολύ καιρό σωσμένα
Και να κρατιέσαι πάντα ορθός όταν δεν σου' χει τίποτα απομείνει, παρά μονάχα η θέληση
κράζοντας σε αυτά "Βαστάτε"...
Αν με αρχοντάδες να γυρνάς μπορείς, δίχως απ' τους μικρούς να ξεμακρύνεις
Κι αν μήτε φίλοι, μήτε εχθροί μπορούνε πια ποτέ να σε πειράξουν
Όλο τον κόσμο να αγαπάς μα και ποτέ πάρα πολύ κανέναν
Κι αν του θυμού σου τις στιγμές που φαίνεται αδυσώπητη η ψυχή σου
μπορείς να αφήσεις να διαβούν την πρώτη ξαναβρίσκοντας γαλήνη
δική σου θα' ναι η Γη, μ΄όλα και μ΄ότι απάνω της κι αν έχει
Και κάτι ακόμα, πιο πολύ άνδρας αληθινός θα' σαι παιδί μου....
Κυριακή 1 Μαρτίου 2015
Καλώς μας ήρθες Άνοιξη!!!
Γιάννης Ρίτσος, Εαρινή συμφωνία
Θ΄αφήσω
τη λευκή χιονισμένη κορυφή
που ζέσταινε μ' ένα γυμνό χαμόγελο
την απέραντη μόνωσή μου.
Θα τινάξω απ' τους ώμους μου τη χρυσή τέφρα των αστέρων
καθώς τα σπουργίτια
τινάζουν το χιόνι απ' τα φτερά τους.
Έτσι σεμνός άνθρωπος ακέραιος
έτσι πασίχαρος και αθώος
θα περάσω κάτω απ' τις ανθισμένες ακακίες των χαδιών σου
και θα ραμφίσω το πάμφωτο τζάμι του έαρος
θα'μαι το γλυκό παιδί
που χαμογελάει
στα πράγματα και στον εαυτό του
χωρίς δισταγμό και προφύλαξη.
Σαν να μην γνώρισα τα χλωμά μέτωπα των χειμωνιάτικων δειλινών
τις λάμπες των άδειων σπιτιών
και τους μοναχικούς διαβάτες
κάτω απ' τη σελήνη του Αυγούστου
Ένα παιδί
...........................................................
"Δεν έχω τίποτα
δικά μου είναι τα πάντα"
![]() |
| Claude Oscar Monet,Παπαρούνες |
![]() |
Σάντρο Μποτιτσέλλι, Η ΄Ανοιξη
|
Ρ. Μπούμη - Παπά, " Ο Μάρτης και η μάνα του"
Τον γνωρίζετε το Μάρτη,τον τρελό και τον αντάρτη;
Ξημερώνει και βραδιάζει
κι εκατό γνώμες αλλάζει. Βάζει η μάνα του μπουγάδα, σχοινί δένει στη λιακάδα,
τα σεντόνια της ν’ απλώσει,
μια χαρά να τα στεγνώσει. Νά που ο Μάρτης μετανιώνει
και τα σύννεφα μαζώνει
και να μάσει η μάνα τρέχει
τα σεντόνια, γιατί βρέχει!
Νά ο ήλιος σε λιγάκι,φύσηξε το βοριαδάκι,
κι η φτωχή γυναίκα μόνη
τα σεντόνια ξαναπλώνει. Μια βροντή κι ο ήλιος χάθη
μες στης συννεφιάς τα βάθη,
ρίχνει και χαλάζι τώρα,
ποποπό, τι άγρια μπόρα! Ώς το βράδυ φορές δέκα
άπλωσε η φτωχή γυναίκα
την μπουγάδα, κι όρκο δίνει Μάρτη να μην ξαναπλύνει.
Ο. Ελυτης,
«Το Ερημονησι» (απο Τα Ρω του Έρωτα, 1972)
γεια σου Μάρτη και πικρή Σαρακοστή
βάζω πλώρη και κατάρτι
και γυρεύω ένα νησί
που δε βρίσκεται στο χάρτη.
Το κρατάνε στον αέρα
τέσσερα χρυσά πουλιά
δε γνωρίζω εκεί πέρα
ούτε κλέφτη ούτε φονιά
ούτε μάνα και πατέρα.
Τα λουλούδια μεγαλώνουν
κάθε νύχτα τρεις οργιές
τις ακρογιαλιές ισκιώνουν
και τα δέντρα στις πλαγιές
σαν καβούρια σκαρφαλώνουν.
Μες στης ερημιάς τ’ αγέρι
όλ’ αγιάζουνε μεμιάς
πιάνεις του Θεού το χέρι
και τα κύματα ακουμπάς
σαν αγριοπεριστέρι.
Γεια σας έχτρες γεια σας μίση
και γινάτι καθενός
άμα βρεις το ερημονήσι
όλα τ’ άλλα είναι καπνός
μια φορά να το ‘χεις ζήσει»
Κωστής Παλαμάς, Μάρτιος
Το ποίημα είναι ο μονόλογος μιας μητέρας προς το παιδί της για τα καλά του μήνα: από το μάρτη που ετοίμασε για το παιδί της, ώστε να το φορέσει στο λαιμό για να μην το κάψει ο ήλιος, μέχρι τα λουλούδια που ανθίζουν, τον Ευαγγελισμό και την εθνική γιορτή.
Ροδίζ' η πρώτη του Μάρτη μέρα,
Και στο παιδάκι της η μητέρα
Γελώντας πάει:
"Με μάρτη έρχομαι το λαιμό σου
Να στεφανώσω. Σαν άγγελός σου
Θα σε φυλάει.
![]() |
| Σάντρο Μποτιτσέλι,Η Άνοιξη |
"Από χρυσάφι, προτού να φέξει,
Με τι φροντίδα τον έχω πλέξει
Για σε, χρυσό μου!
Με κάθε χρώμα τον έχω ντύσει,
Ουράνιο τόξο, που θα στολίσει
Τον ουρανό μου.
"Αρχίζει ο ήλιος σαν πρώτα πάλι
Να τρέχει ελεύθερος στην αγκάλη
Γαλάζιου αιθέρα.
Λιώνουν τα χιόνια, κι όσ' απομένουν
Άσχημα νέφη, κι αυτά μορφαίνουν
Μέρα τη μέρα.
"Αρχίζει ο ήλιο σαν πρώτα πάλι
Να ξετρυπώνει αγάλι αγάλι
Τα λουλουδάκια
Δειλά κρυμμένα μέσα στο χώμα.
Κι ύστερ' απ' τ' άνθη, φροντίζει ακόμα
Για τα παιδάκια.
"Κι όποιο παιδάκι με μάρτη βλέπει,
Χρυσή στα χρόνια τ' απλώνει σκέπη,
Το καμαρώνει.
Γιατί του Μάρτη η αλυσίδα
Μάνας χεράκι, μάνας φροντίδα
Του φανερώνει.
"Και όποιο πάλι το ιδεί να τρέχει
Δίχως στεφάνι Μαρτιού να έχει,
Δεν τ' αγαπάει.
Κακό παλιόπαιδο το νομίζει,
Ακούς, παιδί μου; και το μαυρίζει
Και τ' αρρωστάει.
"Μα το δικό σου σαν αντικρύσει
Όσο κανένα.
Κι η ίδια ακτίνα του θα σε φιλήσει
Το πιο ωραίο που θα γεννήσει
Άνθος, κι εσένα!
"Ο Μάρτης θεία είν' ευλογία!
Σα χελιδόνι ή ευτυχία
Στα σπίτια μπαίνει.
Και η υγεία σα μαϊστράλι
Στο γαλανόλευκο περιγιάλι
Μας ανασταίνει.
Αυτός, μ' αγγέλου φτερά κινάει
Και το Χριστό της πρωτομηνάει
Στην Παναγία.
Ο Μάρτης έφερε τη γλυκιά της
Ελευθερία.
"Να του σπιτιού μας το χελιδόνι
Εις την παλιά του φωλιά σιμώνει,
Και σε ζητάει.
Πρόβαλε, δέξου το... Στο λαιμό σου
θα σε φυλάει"

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2015
Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2015
Έλλη Αλεξίου, Όμως ο μπαμπάς δεν
ερχόταν
Η Έλλη Αλεξίου γεννήθηκε στις 22 του Μάη το
1894 στο Ηράκλειο της Κρήτης.
Ήταν το μικρότερο παιδί του δημοσιογράφου και
διανοούμενου Στυλιανού Αλεξίου. Αδέλφια της η Γαλάτεια (αργότερα πρώτη σύζυγος
του Νίκου Καζαντζάκη), ο Ραδάμανθυς (αργότερα παντρεύτηκε την κόρη του Ζορμπά)
και ο Λευτέρης -ένας ακόμη λογοτέχνης στην οικογένεια.
Το 1920 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα μετά το
γάμο της με το Βασίλη Δασκαλάκη. Ακολούθησε σπουδές Παιδαγωγικών και Φιλολογίας
όπου και διορίστηκε καθηγήτρια Μέσης Εκπαίδευσης διδάσκοντας 19 χρόνια. Η
Έλλη Αλεξίου πραγματοποίησε την πρώτη της εμφάνιση στο χώρο της λογοτεχνίας το
1923 με τη δημοσίευση του διηγήματος "Φραντζέσκος" στο
περιοδικό Φιλική Εταιρεία.
Τα έργα της διακρίνονται για τον ποιητικό ρεαλισμό του
ύφους καθώς και για τον κοινωνικοπολιτικό προβληματισμό τους.
Η ίδια έλεγε για τα βιβλία της:
"Στα βιβλία μου αυτά αποτυπώθηκαν οι πρώτες
εμπειρίες μου από την τραγική ανισότητα που μας περιβάλλει. Όταν διορίστηκα
δασκάλα σε δημοτικό σχολείο στο Ηράκλειο, βρέθηκα σε μια ατμόσφαιρα απύθμενης
δυστυχίας, πρωτόγνωρης, που χτύπησε ανελέητα την πιο αθώα πλευρά της ζωής, τα
μικρά παιδιά. Tα παιδιά σα να με τραβούσαν από το φόρεμα και απαιτούσαν να
ζητήσω το δίκιο τους. Δεν μπορούσα να επικαλεστώ το ανεύθυνο της άγνοιας.
Από τα πρώτα κιόλας βιβλία μου συμμάχησα με τους αδύνατους και τους
αδικημένους. Και τη συμμαχία αυτή την κράτησα πιστά σ’ όλη μου τη ζωή".
"Εμένα η δουλειά δεν με έμαθε να αγαπώ, αλλά να μισώ
βαθιά κι αθεράπευτα όλους εκείνους
και όλα εκείνα που καταδικάζουν
τα παιδιά του κόσμου στην αμάθεια και την εξαθλίωση."
Διδακτικοί στόχοι
Να ευαισθητοποιηθούν οι μαθητές για τα προβλήματα της φτώχειας
και της στέρησης που αντιμετωπίζουν κάποιοι συνάνθρωποι μας και να εκτιμήσουν
την ψυχική δύναμη των ανθρώπων που υπομένουν, χωρίς να λυγίζουν μπροστά στις δυσκολίες.
Να γνωρίσουν τις συνέπειες του εμφυλίου πολέμου.
Την πολιτική κατάσταση που επικρατούσε στην Ελλάδα
μετά τον εμφύλιο πόλεμο και την αντοχή που έδειξαν οι κατατρεγμένοι.
Να κατανοήσουν ότι η πολιτική και κοινωνική κατάσταση
επιδρά άμεσα στη ζωή των πολιτών.
Να γνωρίσουν τις δυσκολίες της μονογονεϊκής
οικογένειας
Να θαυμάσουν τη δύναμη, το θάρρος και την αθωότητα των
μικρών παιδιών.
Ολιστική διαθεματική προσέγγιση
Αναφορά στο ιστορικό πλαίσιο, παράλληλα με το
βιογραφικό της Έλλης Αλεξίου.
Δομή
1η ενότητα: Η Αγγελικούλα …
ναι θα του το πω. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει η οικογένεια ενός πολιτικού
εξορίστου.
Η αφήγηση
ξεκινάει με περιγραφή μιας συνηθισμένης για την οικογένεια ημέρας όπου
παρουσιάζεται η απόλυτη φτώχεια. Μέσα από τη σκέψη της Αγγελικούλας
πληροφορούμαστε για την απόφαση της μητέρας της το προηγούμενο βράδυ να βγεί να
ζητιανέψει. Με την αναδρομική αφήγηση η συγγραφέας μας παρουσιάζει την
οικονομική κατάσταση της οικογένειας.
Ο διάλογος προωθεί τη δράση και αναδεικνύει τόσο το
χαρακτήρα των παιδιών όσο και της τραγικής μάνας. Η αφέλεια της Αγγελικούλας να
πάει γρήγορα να ζητιανέψει και το παιδικό φέρσιμο του Πέτρου μας δημιουργούν
αισθήματα συμπόνιας. Μας εντυπωσιάζει η υπομονή της μητέρας που απαντά στις αφελείς
ερωτήσεις των παιδιών και παράλληλα παρουσιάζεται τόσο επιεικής με τους «κακούς
ανθρώπους». Δεν θέλει να φωλιάσει στις ψυχές των παιδιών το μίσος και αρκείται
μόνο σε αυτή την έκφραση. Ο ανθρωπισμός της είναι ανεξάντλητος και προσπαθεί να
δώσει το καλύτερο που μπορεί στα παιδιά της, γνωρίζοντας πως είναι μόνη. Μολονότι
πιέζεται συναισθηματικά, που δεν μπορεί να ικανοποιήσει τις επιθυμίες των
παιδιών της, καταφέρνει να τα δώσει ελπίδα. Η αναλυτική περιγραφή του
παιχνιδιού που θέλουν να αγοράσουν τα παιδάκια μας δείχνει την παιδική
ψυχοσύνθεση.
2η ενότητα: Στην οδό
Αιόλου … για τις γιορτές. Ο αθώος κόσμος των παιδιών.
Με μια
αφηγηματική παράλειψη βρισκόμαστε στην οδό Αιόλου. Τα παιδιά βλέπουν την
βιτρίνα με τα παιχνίδια και το «σιδερόδρομο»
και ονειρεύονται πώς να τον αποκτήσουν. Ο Πέτρος και η Αγγελικούλα μπροστά στη
βιτρίνα συνδιαλέγονται με άλλα παιδιά με βασικό τους θέμα την απόκτηση του
σιδηρόδρομου. Μέσα από τον διάλογο διαγράφεται η κοινωνική προέλευση των
παιδιών και η οικονομική κατάσταση. Με την περιγραφή της εξωτερικής εμφάνισης
μικρών ηρώων μας μέσα από τα μάτια των άλλων παιδιών αναδεικνύεται η
τραγικότητά τους. Ο σιδηρόδρομος για τα παιδιά σημαίνει την επιστροφή του
πατέρα.
3η ενότητα: Η Αγγελικούλα …
τα ορφανεμένα μας τα σπίτια. Παιδική αθωότητα και σκληρή πραγματικότητα.
Η χρήση του
παρατατικού μας δείχνει ότι η κατάσταση αυτή επαναλαμβανόταν και η αφηγηματική παράλειψη μας οδηγεί μπροστά
στη βιτρίνα. Η επανάληψη της φράσης «όμως ο μπαμπάς δεν ερχόταν» μας αποτυπώνει
το δράμα που ζούσαν καθημερινά τα παιδιά. Παρήγορο σε όλο αυτό το δράμα είναι ότι
και τα άλλα παιδιά που ήταν σε καλύτερη κατάσταση δεν κατάφεραν να αποκτήσουν
το σιδηρόδρομο. Είναι και αυτό μια δικαίωση μολονότι παρουσιάζεται η δύσκολη
κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει η Ελλάδα μετά τον εμφύλιο πόλεμο. Η φτώχεια
και οι αρρώστιες, το χαμηλό βιοτικό επίπεδο είναι τα αποτελέσματα του πολέμου.
Στο τέλος ο παρηγορητικός λόγος της μητέρας ανακουφίζει τις πληγωμένες ψυχές
των παιδιών.
Αφηγηματικές τεχνικές και αφηγηματικοί τρόποι
Την πλοκή του
διηγήματος στηρίζουν οι αφηγηματικές παραλείψεις, οι αφηγηματικές αναδρομές και
εναλλακτικά ο διάλογος, η αφήγηση και η περιγραφή.
Γλώσσα και Ύφος
Γλώσσα απλή με
ιδιωματισμούς που αγγίζουν τα όρια ορθογραφικού λάθους για να φανεί η κοινωνική
προέλευση της μητέρας και η ελλιπής παιδεία.
Το ύφος είναι άμεσο,
οικείο και μας φορτίζει συναισθηματικά.
Παράλληλο κείμενο
Φρανκ Μακ Κορτ, Οι στάχτες της Άντζελα
…Είναι μια γκρίζα μέρα, η εκκλησία είναι και αυτή γκρίζα,
και το μικρό πλήθος ανθρώπων που έχει
μαζευτεί έξω από την πόρτα του σπιτιού του ιερέα είναι και αυτό γκρίζο. Περιμένουν
να ζητιανέψουν για τ΄αποφάγια από το δείπνο του ιερέα.
Κι εκεί στη μέση του πλήθους, τυλιγμένη στο βρόμικο
γκρίζο παλτό της, βρίσκεται η μητέρα μου.
Η ίδια η μητέρα μου που ζητιανεύει. Αυτό είναι χειρότερο
από το ταμείο ανεργίας, το Φιλόπτωχο της ενορίας του Αγίου Βικεντίου του Παύλου
η το Θεραπευτήριο. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ντροπή, είναι το ίδιο με το να
ζητιανεύεις στους δρόμους όπου οι ζητιάνοι κρατούν στην αγκαλιά τους τα
πληγιασμένα τους παιδιά, Κυρία, δώσε μας μια πένα για το δύστυχο το παιδάκι, κύριε,
το δύστυχο το παιδάκι πεινάει.
Τώρα η μητέρα μου είναι ζητιάνα και αν τη δεί κανείς από
το σοκάκι ή από το σχολείο μου, η οικογένειά μας θα ατιμαστεί τελείως. Οι φίλοι
μου θα μας βγάλουν καινούργια παρατσούκλια και θα με βασανίζουν στην αυλή και ξέρω
τι θα μου λένε
Φράνκι Μακ Κορτ
Ο γιός της ζητιάνας.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)








